Prawie cała liturgia koptów jest śpiewana. Zwykła niedzielna msza trwa przynajmniej trzy godziny, a w święta nawet sześć. Używa się trzech języków: koptyjskiego, arabskiego i greckiego. Koptyjski to ostatni etap rozwoju języka faraonów, wymarły praktycznie od XIII w., uważany za uroczysty i wybierany do modlitwy w święta.
W początkach naszej ery słowo „Kopt” oznaczało Egipcjanina. Kraj nad Nilem był wtedy rzymską prowincją, należącą kulturowo do świata hellenistycznego. Do jej ówczesnej stolicy, Aleksandrii, dopłynął w 42 r. św. Marek i rozpoczął chrystianizację. W 451 r. z powodu sporu doktrynalnego na soborze chalcedońskim większość wiernych w Egipcie oddzieliła się od reszty chrześcijan i nazwała się „ortodoksyjnymi” (od greckiego orthos, znaczącego ‘prawowierny’) – nie należy mylić Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego z Kościołem prawosławnym. Trzy wieki później Egipt został opanowany przez muzułmańskich najeźdźców i chrześcijanie stali się mniejszością represjonowaną po dziś dzień.
To tradycja starożytnego Egiptu ukształtowała charakter muzyki koptyjskiej. Mimo wielosetletniej dominacji Arabów kultura koptów oparła się ich wpływom. W efekcie długiej izolacji egipscy chrześcijanie zachowali swój ryt i muzykę niemal niezmienione od starożytności. Melodie są bogato ornamentowane melizmatami i improwizacjami. Melizmaty są charakterystyczne dla całego Bliskiego Wschodu – kantor może śpiewać jedną sylabę przez kilka minut.
Podczas koncertu usłyszymy Hymn pokoju towarzyszący m.in. procesji na początku ślubu oraz liturgii z udziałem biskupa. Hymn trzech młodzieńców odmawiany w trakcie liturgii godzin odwołuje się do historii z Księgi Daniela o trzech młodych Żydach w niewoli babilońskiej, którzy za odmowę czczenia pogańskiego bóstwa zostali wrzuceni do rozpalonego pieca, ale uratował ich anioł. Hymn Golgoty, kończący nabożeństwo w Wielki Piątek, to melodia staroegipska używana w tracie balsamowania i składania do grobu ciał faraonów, do której ułożono chrześcijańskie słowa. W czasie śpiewu najstarszy kapłan bierze ikonę złożenia do grobu lub ikonę ukrzyżowania, owija ją w biały len, umieszcza na zawiniątku krzyż i dokonuje jego symbolicznego pogrzebania w kwiatach i pachnących olejach – tak jak zgodnie z żydowskimi zwyczajami pochowano Jezusa. Zabrzmią także inne hymny i Alleluja. Tę niezwykłą orientalną muzykę wykona oficjalny chór Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego. Wielu z jego członków jest kantorami w świątyniach w Kairze.
WSTĘP WOLNY
Napisz komentarz
Komentarze